Een gure ochtend. De laatste regionale stage van het jaar: de Kerststage in Leiden. Zestig mannen en vrouwen hadden zich verzameld deze middag om te trainen met elkaar. De stage werd gegeven door mijn eigen leraar Marc Jongsten (vijfde dan). We waren krap op tijd, nog alles regelen. In de auto verteld ik Chay dat we zo’n drie minuten hadden om ons om te kleden. Geen probleem, gaf hij terug. Het lukt allemaal, zoals het soms ineens mee kan zitten. Gauw de mat op en direct de warming up. Marc heette iedereen welkom en begon met een reeksje katatedori’s. Stuk voor stuk passeerden ze: kokyu nage, shiho nage, irimi nage en kote gaeshi. Lekker rustig en stevig doorwerken. Na ongeveer drie kwartier splitst Marc de groep in tweeën en mogen we juji waza werken. ‘De techniek toepassen zoals deze het beste uitkomt in het moment. Variëren en ter plekke de vormen creëren op basis van de aanval. In het moment leren werken.

De tweede ronde laat Marc ons wisselen en sta ik voor een hartelijke Chinese jonge vrouw. We werken heerlijk achter elkaar door tot ik in de gaten krijg, dat zij het als conditioneel zwaarder begint te ervaren. Ik geef haar wat korte tips over haar ademhaling, het efficiënter opstaan na het vallen en het sneller opnieuw leren positioneren als de uke opnieuw omhoog komt om aan te vallen. Meer het initiatief pakken. Dat helpt. We werken weer verder zonder te praten en ineens roept ze spontaan: ‘zo houd ik het wel een tijdje vol; het lijkt wel meditatief.’ Ik heb heerlijk met haar getraind, non-stop. Genoeg voor het eerste deel van de middag en Marc geeft een korte pauze van tien tot vijftien minuten. Welverdiend zou ik zeggen. Er is drinken en wat kerstbrood voor iedereen om gratis te nuttigen. We maken er dankbaar gebruik van. Het waait keihard om de dojo heen. Het lijkt wel of de bomen tegen de muur aanslaan, zo hard. De openstaande deur met de stoel ervoor klappert hard heen en weer. Een koude wind waait door de openstaande deur.

Ik heb veel mijn eigen leerlingen opgezocht om ook mee te werken. Even voelen waar ze zich bevinden in hun aikido groei. Het tweede deel haalt Marc een ludiek voorbeeld aan. In Frankrijk heeft hij opgepikt dat men zich na het werpen van de uke als tori direct weer snel rechtop hersteld. Eerst dacht hij dat ze Napoleon nadeden of zoiets – gelach in de zaal, maar toen vertelde hij over het snel herpakken van je eigen energie. Een mooi exemplarisch beeld. Iedereen krijgt de opdracht om driemaal het standbeeld van Napoleon na de doen in de techniek: katate dori kote gaeshi. Een slimme zet, want er werd direct keurig gewerkt. Het snel schakelen en het onverwachte veranderen van het ritme, wat we momenteel voor onze yondan passage aan het oefenen zijn, probeer ik zoveel mogelijk mee te nemen tijdens mijn eigen trainingen. Sommigen schrikken er enorm van. Later leert Marc ons grommen; en als tori moet je daar weer overheen grommen. Marc: ‘Je moet niet je handen verplaatsen, maar je lichaam. En je lichaam verplaats je met je benen. Alles zit op een natuurlijke manier in elkaar, alleen voelt het voor ons nog niet zo. Daar moeten we aan leren wennen.’

Dan een lange tijd de nikkyo ura met elkaar, ook vanuit katate dori. Wel een favoriet van mij, omdat je zo snel kunt schakelen met je heup. Het tik-werk van Wilko werkt ook prima bij deze vorm. Ik speel en varieer er op los. Tussendoor zoek ik mijn zoon weer op, die af en toe vermoeid ook aan de kant zit. Met ai hanmi ikkyo ura maken we weer even contact. Heerlijk natuurlijk om je vader op de grond te krijgen. We hebben veel lol samen. Leuk hoor als hij op tijd zijn heup wegdraait, werkt het eigenlijk prima. Zo zie je maar, dat je in aikido geen kracht hoeft te gebruiken. Ik moet hem natuurlijk ook niet te veel vertellen, anders delf ik te vroeg het onderspit. Een prima stage met een lekker werktempo. Even twee weken aikido rust en dat is af en toe best lekker. Het eerste kwartaal van dit seizoen zit erop. Er is hard gewerkt door iedereen en veel gebeurd. Rust lekker uit allemaal. De winter. De grond in. Rusten en rijpen. Straks komt het nieuwe jaar er al weer aan. Het gaat steeds sneller dan je denkt!