Subtropisch op 19 december, zo voelde het bij binnenkomst in de dojo te Leiden. Het was buiten al niet koud voor de tijd van het jaar, maar de kachel in de dojo van Marc stond op standje ‘loei’. Het is een gemeente ding, waar hij al een paar jaar bezig is om dat te fixen. Marc heet iedereen welkom en meldt dat hij het programma zal aanpassen en wat drink pauzes gaat inlassen. De ventilatoren die er van de zomer stonden was hij even vergeten mee te nemen. Ook Marc had niet verwacht dat het zo warm zou worden. Thema van de stage is een stukje voorbereiding voor de examens, maar ook ander werk. We beginnen met roytedori tenchi nage. Er is altijd een kleinste of jongste op een stage. Dit keer was dat Emmylou uit Kamerik, een leerling van Benjamin. Ik schiet Emmylou aan om te starten. Ik loods haar stapje voor stapje door de techniek heen. Het is te druk om te vallen dus we mogen achterover leunen. De eerste keer hangt Emmylou stevig aan mijn polsen. Ik maak haar attent op dat feit en vraag haar om op zichzelf te leunen, haar centrum te zoeken. Prima zo, een stuk beter toch? Van onderaf kijkt ze wat verlegen en knikt mij toe. We gaan verder.

Na het lichtere opwarmen, wordt de groep in tweeën gesplitst en mogen we even los. Ik zit naast Bas en we gaan inderdaad even op kort op vol vermogen. Heerlijk zeg, even alles van de week eruit. We schakelen naar ryote dori shiho nage omote. Bij het indraaien leunt Marc met zijn gewicht in de pols van uke die hem pakt. De uke zakt een paar verdiepingen naar beneden en zoekt naarstig zijn balans. Marc leunt relaxed voorover en duwt met de andere pols die vastgehouden wordt de vingers van uke naar beneden. De arm van uke wordt ineens overstrekt, hij schiet direct naar de bovenste verdieping, tippelt druk door de zaal op zijn tenen alsof hij op hete kolen staat, waardoor Marc er met gemak onderdoor kan stappen. Hij maant ons tot een studietempo om dit met elkaar te onderzoeken. Na een paar minuten wordt het geroezemoes in de zaal steeds sterker en Marc zet iedereen weer terug aan de kant. ‘Als het moeilijk wordt, gaat iedereen automatisch te veel kletsen. Dat is niet de bedoeling. Daar hebben ze in Japan een woord en symbool voor (welke ik even fonetisch weergeef): koetsjchi waza. Het gaat erom om op tijd te vertrekken, vanuit de voeten te bewegen en de heup erachter te plaatsen. De martialiteit bij aikido zit in de entree, daar moet het gebeurd zijn.’

Na een korte drinkpauze schakelen we naar morote dori. Eerst met twee handen een pols vastpakken. Geef alles wat je hebt, zegt Marc. ‘We gaan even biomechanisch en grondstoffelijk te werk. Gebruik de vastgepakte kracht van de ander. Ga zoeken naar een efficiënte oplossing en organiseer jezelf op een lijn. Een vrije lijn.’ Als zijn hand boven is en die ander in de lucht hangt met twee handen, de pols van Marc vasthoudend, doet Marc even een quizje. ‘Welke hand is belangrijker denken jullie voor de volgende stap? De hand die kan slaan naar het gezicht of de vrije hand die kan slaan naar de buik?’ De ogen van de uke worden groter en het gezicht roder. Hij kan namelijk niet loslaten want dan schiet de bovenste hand van Marc op zijn gezicht. ‘Inderdaad, beide handen zijn even belangrijk! En ze vallen richting het centrum van de uke, die opgelucht en puffent zijn ukemi neemt. Het tweede deel werken we met dezelfde aanval en techniek naar de dynamische vorm hiervan. Marc: ‘Het gaat hier om het provoceren van de aanvaller. De leek zal zich afvragen who-is-attacking-who? Je maakt een atemi naar boven, direct een tenkan en daarna een kokyu nage.’ Wat later schakelen we naar irimi nage. Lekker rustig draaien, heerlijk om te doen.

Om half vijf weer een korte pauze en daarna starten de examens. Na de kyu-graden aansluitend de dan-graden examens. Vanuit Aikido Groene Hart zouden er zeven mensen opgaan voor hun dan-graden examen. Voor shodan: Edwin, Jurgen, Lucien, Patrique en Peter. Voor nidan: Bas en John. Als bij de eerste reeks een kandidaat heel serieus kijkt tijdens de examens, zet Marc alles stil. ‘Mijn oma zei altijd dat als de klok slaat je gezicht zo voor altijd blijft staan, dus probeer een beetje vrolijker te kijken.’ Daarna onze leerlingen. Normaliter krijgt iedere kandidaat een persoonlijke feedfoward op zijn passage. Marc merkte echter onze vijf shodan kandidaten op dat hij vijf maal achtereen precies hetzelfde heeft gezien. ‘Ze hebben alleen een andere naam, de een heet Patrique, de ander Lucien… Het lijken wel klonen. Heel knap dat deze vijf kandidaten op zo’n uniforme wijze kunnen bewegen.’ Een groot compliment voor ons. Aansluitend de nidan passages van John en Bas. ‘Dat zag er werkelijk keurig licht en ruim uit. Gemak in de uitvoering. Een prachtige prestatie. Durf jezelf zo te laten zien. Deze twee nidanners zijn een goed inspirerend en stimulerend voorbeeld voor de aankomende nidan generatie bij Aikido Groene Hart,’ aldus Marc.