Twee examenkandidaten van Aikido Centrum Woerden zouden opgaan voor hun zwarte band op de Lentestage in Leiden: Bas van der Pol en Richard ten Katen. De Lentestage is een nationale seizoenstage die door mijn eigen leraar Marc Jongsten (vijfde dan) wordt gegeven in Leiden. Het was wederom erg warm in de dojo, maar ditmaal een natuurlijke warmte – haast twintig graden buiten. Heerlijk om de zon weer te voelen op je lijf. Er waren in totaal ondanks het mooie weer toch zo’n veertig aikidoka’s op de mat. Om te voorkomen dat iedereen in zijn standaard manier van trainen zou vervallen, gaf Marc handig de nadruk op het feit dat we met een principe aan de gang zouden gaan en niet zozeer het doen van een techniek.

De techniek was katate dori shiho nage ura. De bedoeling was om de aanval te verlengen door naast de partner te gaan staan. Degene die aangevallen wordt, kiest dan een punt in de richting voor hem uit; draait zijn heup de andere kant op en kiest opnieuw een punt voor hem uit. De hand draait bovenlangs mee de andere kant op. Bijna iedereen heeft de neiging om gretig met zijn grijpgrage knuisten de ander vast te pakken, zowel uke als tori. Welnu: de opdracht was om dat te laten. Niet toe te geven aan die behoefte en gewoon autonoom te draaien op je eigen as. De uke was wel verplicht om een licht contact te houden. Het bijzondere van op deze manier werken is dat als je snel schakelt met je heup, de martiale vonk aan beide kanten voelbaar is.

Marc merkt terecht op dat het daar gaat om het ‘beheersen van het gemoed’. Je krijgt onmiddellijk de neiging als je die sprankel voelt opkomen om het gemoed mee te laten deinen. De kunst is om dat te leren beteugelen. ‘Aikido is de enige krijgskunst met een maximale snelheid,’ vertelt Marc. Op de een of andere manier kunnen wij niet sneller gaan dan de partner omdat dan het contact verloren gaat. Dat onuitgesproken onderlinge afstemmen bij het trainen is bij mijn weten uniek, het ontwikkelt iets dat je nergens anders kunt halen. Het leren werken met je interne mechanismen in plaats van botvieren op de partner. Andere vormen die middag waren ryote dori tenchi nage ura, waar we na het draaien en openen eerst de eigen buik moesten laten vallen en een fractie daarna de handen: openen en sluiten, openen en sluiten… als ware het een meditatieve handeling.

Bas en Richard waren licht gespannen, voldoende om een rustig examen neer te kunnen zetten. Er waren drie shodan (zwarte band) examens af te nemen die middag. Richard werkte zeer relaxed en zeer gefocust. Het leek haast wel een vertragende manier van werken. Hij had zich goed voorbereid en de laatste weken haast vijf maal per week getraind, vertelde zijn vrouw Celine aan de kant na het examen. Bas werkte behendig en ontspannen, ook geconcentreerd maar met het gemak van de jeugd. De meesten denken dat de zwarte band het einde van je aikido opleiding betekent. Echter: niets is minder waar, want shodan betekent ‘eerste stap’. Complimenten van Marc: prima examens en ga vooral zo door!