Wat een toestanden zeg… Eerst een hele berg files, dan een wegafsluiting en daarna nog onderhoud op een cruciale burg. Er was geen doorkomen aan. Uiteindelijk een illegale afslag genomen en langs zo’n rond rood bord met witte horizontale balk in het midden. Geregeld. In het pand aangekomen snel ik langs de dojo richting de kleedkamers. Mensen staan nog rustig wat te kletsen op de mat in kleine groepjes. Ik knik wat bekenden toe en weet dat er meer tijd is. Paul en Bruno zijn dus ook iets later. Even na mij komen ze binnen en lopen we naar de dojo. Zaterdag 8 oktober was de jaarlijkse wapenstage van Bruno Gonzalez. Hij excuseert zich voor de vertraging en we beginnen met de bokken (het zwaard). ‘We gaan iets anders doen dan normaal,’ vertelt Bruno aan de groep. ‘Ik wil graag deze stage de verbinding toelichten tussen aikido en het zwaard.’ Iedereen stelt zich op met de nodige ruimte om zich heen en Bruno begint. Als warming up het inslaan met shomen. ‘Zet je voeten op één lijn; je hoofd omhoog en recht. Gebruik je gewicht om met het zwaard te slaan. Niet zozeer je armen. Je zakt iets door je voorste been na het slaan.’ Hij begint met langzaam met tellen. ‘Niet in de mechanische stand,’ roept Bruno. Om ons eruit te halen, kiest hij voor langere pauzes tussen het tellen. Heel effectief, want iedereen had zijn zwaard al in de lucht. Dat maakt scherp zeg: wachten, wachten, vasthouden en ja… Per ronde wel vijftig slagen en zo vanuit diverse hoeken. Veel aandacht voor details, wat ook zo tof is aan dit soort stages.

Techniek zou worden: shiho nage vanuit twee aanvallen. Als iemand slaat met yokomen, kun je dan het gaat dichten met het zwaard? De leerling van Tissier doet het eerst voor zonder zwaard. Daarna met zwaard. ‘Probeer jezelf te beschermen en tegelijkertijd het gat te dichten. In één beweging, niet twee. Handen bij elkaar houden en niet zozeer op de slaande hand richten, maar meer op uke.’ Dat gaat op zich allemaal prima. Dan met irimi tenkan erbij. Gonzalez draait tweemaal met het zwaard op de aanvallende lijn waardoor hij meer tijd wint. De uke moet ontsnappen van de snijdende beweging en wegwezen want dit wel degelijk een martiale situatie. Tot zover allemaal goed. Dan laat Bruno voor de klas eerst met aikido een shiho nage zien en dan met het zwaard. De stage docent geeft aan dat de aanvallende hand niet zozeer belangrijk is, maar wel de uke; waar hij zijn aandacht of intentie richt op het gezicht. Dan laat hij het zwaard over de pols vallen en snijdt zich in de richting van de shiho nage beweging. ‘Je moet niet trekken aan de hand. Het zwaard snijdt de weg. Eerst je heup erin: “follow the movement in aikido.” Mede dankzij het exclusieve interview van Usha begrijp ik nu beter waarom Bruno zo makkelijk beweegt. Wat ik heel mooi vond om te zien, is hoe door middel van het zwaard de aandacht bij de partner blijft in het bewegen. Het zwaard contactpunt onbeweeglijk op één plaats als hij zijn rondje shiho nage draait.

Als wij bezig zijn, komt Bruno ons helpen. ‘You have to engage your body’ vertelt Bruno aan de uke. Als ik instap met het zwaard en de techniek uitvoert, zet de leraar mijn handen dichter bij mijn buik. Dat voelt inderdaad beter en ik kan er ook rechter op instappen nu. We switchen naar ura. Zeg maar de directe entree waar het zwaard op de hals van de partner wordt gezet en daarna draaien. Ik wring me in allerlei bochten om onder mijn eigen hand te komen op de as. Onmogelijk constateer ik. Rugklachten. Naast mij legt Bruno aan iemand anders uit dat je in aikido altijd met rechte rug beweegt. Huh!? Mijn partner was zeker boven de twee meter, dus het lengte verschil was geen excuus. Mijn ogen wat toeknijpend aanschouw ik wat het verschil is als Bruno beweegt. Bij de eerste beweging is het heft van het zwaard lager en bij de draai gaan zijn handen helemaal omhoog, terwijl zijn focus bij de punt van het zwaard blijft. Nog een keer proberen. Ik deel de kennis met mijn partner en dat ging inderdaad een heel stuk beter. Bruno: ‘Als je naar de as kijkt, kun je deze van boven en van onder controleren. Zolang je het gevoel maar bij de partner houdt in het bewegen. Keep the partner and stay with the feeling off the cut. It is very pure.’ Hoe losser je de handen houdt op het zwaard hoe makkelijker je kunt draaien in deze shiho nage beweging, constateer ik gaandeweg. We wisselen van aanval met katatedori maar blijven op dezelfde ‘key-points’ werken. ‘Move with the feeling off the hips,’ roept Bruno ons toe. De laatste vorm is het laten doorslaan van yokomen en daarna de as controleren. Hele mooie inzichten weer deze stage.