Woensdag 1 juli was de aftrap het zomerrooster. De maanden juli en augustus trainen alle leerlingen van Aikido Groene Hart gezamenlijk in de dojo van Woerden. Een erg warme week, maar deze woensdagavond wel ook op een piek. Over de dertig graden maakte het erg warm in de zaal. De tussenwand en de achterdeur hebben we wagenwijd open gezet. Zo kon het lekker doortochten en pakten we nog een klein briesje koele lucht tijdens het harde werken op de tatami met elkaar. Het leek ons leuk om als aftrap van het zomerrooster nu eens iets anders aan te bieden. Er is hard gewerkt en veel extra getraind voor de examens. Het is goed om af en toe patronen te doorbreken en zo kwamen we op de gedachte om een jo-stage te gaan gegeven. Jo-lessen worden niet zo vaak gegeven en daarom extra verrassend. Als docente was Anita Paalvast uitgenodigd om de jo-stage bij ons te komen geven. Vandaag zou het in het eerste deel van de les vooral gaan over het basiswerk met de jo (stok): hoe stok vasthouden, hoe wisselen, hoe stoten en verder extra acht voor de etiquette van de jo.

Anita heeft inmiddels drieëntwintig jaar aikido ervaring, geeft les in Leiden en traint zelf in ieder geval eenmaal in de week. Lang gelden kwam zij toevallig in aanraking met aikido toen zij in 1992 aan het studeren was in Frankrijk. Ze ging mee met een vriendin om eens een proefles te volgen. Zij werd gefascineerd door de rust die de mensen op de mat uitstraalden en het plezier dat ze hadden. Na die les is ze nooit meer gestopt. Ze heeft veel ervaring met de jo daar ze vroeger elke week minimaal een half uur wapentraining had. Sinds 2009 werkt ze al full-professional aikidoka en begeleidt ze zowel individuen als teams op thema’s rond communicatie, samenwerking en leiderschap. Ze traint ze aan de hand van de filosofie van aikido: vanuit innerlijke kracht naar oplossingen zoeken voor dilemma’s en moeilijke situaties. Oplossingen die recht doen aan zowel jezelf, de ander als aan de organisatie.

“Door de fysieke aikido oefeningen, kunnen ze heel snel ervaren in hoe ze met weerstand en druk omgaan. Dat geeft ze handvatten om naar andere oplossingen te zoeken dan ze gewoonlijk zouden doen. Daar ligt de sleutel tot daadwerkelijk verandering. Aikido is eigenlijk heel simpel: bij weerstand, niet zelf in de weerstand schieten, maar verbinding zoeken met de ander en een oplossing die goed is voor alle betrokkenen. Maar in de praktijk op de mat of in het dagelijks leven is het verre van makkelijk. De filosofie blijft me grijpen en me helpen op mijn levenspad om via deze weg met het leven te leren omgaan. De combinatie van de filosofie en die op een fysieke manier zo lang trainen, maakt dat ik bijvoorbeeld in het voeren van moeilijke gesprekken heel erg ben gegroeid in de loop van de jaren. Aikido houdt me bovendien fit en lenig, het helpt me mezelf persoonlijk te ontwikkelen op een manier die in overeenstemming is met mijn waarden.”

Anita licht toe dat veel van de aikido bewegingen uit het zwaard en de jo in aikido zijn terug te vinden. Het zwaard staat symbolisch meer voor het nemen van beslissingen; de jo gaat over intuïtie en leren samenvloeien. Er is veel aandacht in de zaal, actieve luisterhoudingen: kin iets omhoog, hoofdjes wat schuin en het lichaam iets opgetild om haar goed te kunnen zien. Er waren ondanks het warme weer toch ruim veertig aikidoka’s in de zaal. Het tweede deel ging over het leren samenvloeien in de beweging. De kunst was om de focus niet zozeer op de jo zelf te hebben, maar vooral op het parallel bewegen met elkaar. Op het einde geeft ze een korte demonstratie, een kata van vijfenzeventig bewegingen die uit vier lagen bestaat: diamant, wilg, water en ki. Een imponerende voorstelling met prachtige kiai’s: haaiip, hyiopp, hisss. De stok zwaait ontzaglijk met achtjes door de lucht en maakt zacht een eigen geluid – zoefff, zoefff, zoefff. Een oerkreet beëindigd de uitvoering met een harde Kiaaiii. Eerbiedige stilte. Wow, dat was met hevige passie. Aikido maakt Anita gewoon blij, licht ze later toe. “Nu nog steeds na al die jaren, denk ik vaak: wat is aikido toch prachtig.”