Op zondag 29 november is een seminar geïnitieerd vanuit de Dutch Aikikai Foundation voor lesgeven aan kinderen door Fabrice de Re, een leerling van Micheline Tissier. Het is een stage georganiseerd voor de D.A.F. leraren. Een gratis bijscholing voor het kader van onze federatie geregeld door Wilko Vriesman. Een prachtig gebaar om deze extra scholingsdag kosteloos aan ons aan te bieden. Fabrice beoefent al ruim 27 jaar verschillende krijgskunsten als karate, kickboksen, Tai Chi en Aikido. Hij heeft aikido gestudeerd en beoefent onder de vleugels van Micheline Tissier Vaillant. Hij is sportinstructeur geweest voor kinderen met gedragsproblemen op het schoolniveau. Fabrice heeft zich als trainer en coach gespecialiseerd in de verschijnselen van geweld en ontwikkelde een trainingsprogramma genaamd ‘Aiki-Evolutis gedrags- en mentale controle’. Deze methode is gebaseerd op theoretische en praktische ontwikkeling van de principes en technieken van Aikido. Enkele partijen die gebruik hebben gemaakt van zijn training programma zijn onder andere toezichthouders van gevangenissen, ministerie van Justitie, veiligheidspersoneel, gemeenten en nachtclubs. Daarnaast is hij ook de auteur van ‘Aikido tussen spel en technisch onderwijs voor 6-12 jaar’. Hij komt als mens zeer ontspannen en authentiek over voor de groep. We wisten van tevoren niet wat we moesten wachten deze dag. Een aikido pak aan? Of zou het een theoretische verhandeling worden?

Als aikido docenten zijn wij ‘opvoeders van het leven,’ opent Fabrice de ochtend. ‘Het lichaam is belangrijk om te leren voelen en daar werken wij in aikido mee. De kunst in het werken met kinderen is om aikido principes terug te kunnen brengen naar spelvormen zonder daarbij frivool te worden.’ Er worden tien mensen gevraagd om voor de klas te komen die net moeten doen alsof ze kinderen zijn. Ik spring direct op en ren mee naar voren. We moeten rondjes draaien op onze kont op de grond; daarna direct opstaan en binnen acht matten door elkaar heenlopen zonder elkaar te raken; dan over elkaar heen rollen….?! Hij telt roept achter elkaar, wij doen de genoemde oefeningen. Het tellen gaat steeds sneller. Iedereen aan de zijkant zie ik vanuit mijn ooghoeken, als ik lig te rollen, met open mond en verbazing naar ons kijken. Dan worden er drie groepjes gemaakt van iets van tien personen en moeten we met elkaar dit ervaren en oefenen. Fabrice praat in het Frans, Wilko vertaalt in het Engels. ‘Niet zozeer het hoofd begrijpt alle oefeningen, vertelt de Fransman, maar het lichaam begrijpt het wel.’ Als iemand onder zijn commando een groep moet aansturen en het niet begrijpt, stuurt Fabrice hem na zo’n vier keer uitleggen zogenaamd voor straf streng naar de kant. Hij loopt mokkend weg. Er wordt vreselijk gelachen op de mat. We liggen letterlijk in een deuk.

Hele mooie oefen vormen passeren de revue en Fabrice legt uit waar ze toe dienen. Het gaat vooral om de verbinding en het leren voelen. Het samen doen en ervaren. Niet werken met een tegenstander, maar met een partner in aikido. Integriteit is een woord dat veel terugkomt in zijn uitleg naar ons. Nu moeten we niet langs de kant zitten zoals gebruikelijk, maar in een vierkant om hem heen. Iedereen is in de war. ‘Je moet de kinderen leren om uit hun gewoontes te stappen. Dat is een principe van het leven. Geen negatieve vaste structuren, dat gaat zich verankeren en daar krijgen ze later stress van. Jullie moeten ze opvoeden in vrijheid en ontspannenheid. Dat is essentieel. Zonder kritiek: wees een optimist in je leraarschap.’ Nu op elkaar aflopen, handen tegen elkaar en duwen om achterover te rollen. Weer in kleinere groepjes aan de slag met elkaar. Fabrice loopt energiek en vrolijk rond. Hij is betrokken en lacht veel naar iedereen. Als iemand het niet goed doet, is hij scherp in wat hij wel verwacht, maar iets in zijn lichaamstaal en toon maakt het juist bemoedigend. Oefenvormen wisselen elkaar in een rap tempo op. We rollen, vallen, moeten over lijnen lopen, doen Pacman na en gaan met brullende geluiden achter elkaar aan. Er is veel plezier onderling bij de leraren en we genieten van de les. De leerling van Micheline weet ons ook weer snel naar het serieuze werk terug te brengen. ‘Je blijft in het framework van aikido en bemoedigt als leraar een gemeenschappelijke spirit, dan maak je elkaar ook sterk.’

Dan iemand in het midden die volgeplakt wordt met allerlei gekleurde knijpers. Anderen moeten de knijpers proberen te pakken als degene in het midden de ogen dichthoudt. Het wordt doodstil als iemand ineens heel serieus langzaam naar voren sluipt. De Fransman grijpt in: degene die gaat pakken, moet juist relaxed zijn! Doorademen en rechtop lopen. Voor je pakt in hanmi en dan pas handelen. Ineens reageert degene in het midden met ogen dicht wel op tijd. Wonderbaarlijk. Dan met doekjes achter de obi en deze van elkaar afpakken in een soort randori. Hij maakt er ook een soort tikkerspelletje van; met een bevrijder om het spel actief te houden. De middag gaat door met allerlei zwaard en stok vormen. Fabrice laat ook wat varianten van spelvormen met ballen zien. Iedere keer voegt hij weer wat toe met wat hij ziet gebeuren in de les. Hij merkt het op daarop te letten. De combinaties duizelen ondertussen in mijn hoofd om dit straks ook bij ons toe te gaan passen. We gaan het zo langzamerhand afronden en eindigen met wat randori vormen waar we elkaar vooral licht moeten leren passeren. Het is belangrijk om licht contact te houden, ‘vloeiend,’ noemt de gastdocent het. Zijn advies is om ook bij andere dojo’s elkaar op te zoeken en te delen. ‘Daardoor wordt je ook steeds vrijer in je eigen lessen. Een school van de vrede zijn wij. Mensen voorbereiden op het leven. Aikido is de kunst van verzoening. Op deze wijze is aikido goed voor iedereen en de wereld heeft dit soort principes hard nodig.’